دستگاه تخلخل سنج هلیوم

 

نام دستگاه: تخلخل سنج هلیوم

تخلخل به‌عنوان یکی از چندین پارامتر تعیین کننده کیفیت سنگ مخزن می­ باشد که به‌صورت نسبت حجم فضای خالی موجود درون سنگ به حجم کلی سنگ مورد نظر تعریف می­ گردد. جهت محاسبه این پارامتر روش­ های متعددی در متون و راهنماهای آزمایشگاهی ارائه گردیده است که یکی از این روش ­ها استفاده از قانون بویل و گاز به‌عنوان سیال اشباع کننده خلل و فرج سنگ می ­باشد. یکی از گازهای مورد استفاده در این آزمایش گاز هلیوم می­ باشد. کاربرد هلیوم به‌عنوان سیالی برای تعیین تخلخل دارای مزایایی نسبت به گازهای دیگر موجود در طبیعت است، کوچک بودن مولکول­های آن که سبب نفوذ سریع به داخل فضاهای خالی می­ شود، بی اثر بودن گاز هلیوم مانع از فرایند جذب سطحی در سطح سنگ می ­گردد و هلیوم را نیز می­توان یک گاز ایده ­آل در نظر گرفت و با احتساب ایده­ آل بودن آن را در محاسبات دما و فشار وارد کرد. به منظور محاسبه تخلخل سنگ­های مورد نظر بایستی نمونه ­های حقیقی بدست آمده از مخازن یا نمونه ­های حاصل از رخ نمون­ه ای سنگ مخازن در ابعاد مناسب تهیه گردند. سپس نمونه­ ها با حجم کلی مشخص (قطر و ارتفاع) درون دستگاه قرار می ­گیرند. در مرحله بعد از گاز هلیوم جهت اشباع منافذ قابل دسترس نمونه استفاده می­ گردد که حجم دانه ­ها و حجم منافذ مستقیماً در یک محفظه با استفاده از قانون بویل برای انبساط گاز هلیوم در شرایط هم­دما محاسبه می ­گردد. لازم به ذکر است که این روش به علت نفوذ گاز به منافذ قابل دسترس تنها توانایی محاسبه تخلخل موثر سنگ را دارد. دستگاه شامل پنل کنترل فشار و یک سیلندر با حجم مشخص و از پیش تعیین شده می­ باشد. تامین گاز با فشار مورد نظر توسط یک کپسول گاز هلیوم خارجی صورت می­ پذیرد.

 

مدیر آزمایشگاه: دکتر حسن اقدسی نیا

زمینه تخصصی: شیمی و نفت

تلفن تماس: 33393918-041